Bezpieczna podróż zaczyna się od szacunku.

Dla dzieci: masz prawo czuć się bezpiecznie

1. Zakres i odpowiedzialność

Standardy dotyczą kontaktu personelu MW FLEET Michał Wojtak, działającego pod marką ColoriaBus, z osobami poniżej 18 lat podczas przewozu, wsiadania, wysiadania i postojów. Odnoszą się do kierowców oraz innych osób wykonujących zadania w imieniu firmy przy przejeździe z udziałem dzieci.

W przewozach grup zorganizowanych organizator powinien zapewnić odpowiednią opiekę nad uczestnikami i wskazać dorosłą osobę kontaktową. Obowiązki kierowcy związane z bezpiecznym przewozem nie zastępują obowiązków opiekunów. Taki podział nie zwalnia nikogo z reagowania na zagrożenie.

Za przyjmowanie zgłoszeń, koordynowanie interwencji, przygotowanie personelu i przegląd niniejszych zasad odpowiada właściciel — Michał Wojtak. Osobę zastępującą należy wskazać personelowi przed wyjazdem, gdy właściciel jest niedostępny. W sprawie pilnej nie należy czekać na jego kontakt.

2. Bezpieczne relacje z dziećmi

• Personel ma traktować każde dziecko z szacunkiem, cierpliwie wyjaśniać polecenia i uwzględniać jego wiek, możliwości komunikacji, niepełnosprawność i indywidualne potrzeby.
• Zabronione są przemoc fizyczna i psychiczna, poniżanie, grożenie, dyskryminowanie, komentarze lub zachowania seksualne, wykorzystanie zależności, wręczanie używek oraz nakłanianie do ukrywania niepokojących zdarzeń.
• Kontakt fizyczny może służyć wyłącznie uzasadnionej pomocy lub bezpieczeństwu, np. przy wsiadaniu albo ratowaniu zdrowia. Należy wyjaśnić zamiar, uzyskać zgodę dziecka, gdy jest to możliwe, i ograniczyć kontakt do niezbędnego zakresu. Ratowanie w nagłym zagrożeniu nie może być opóźniane oczekiwaniem na zgodę.
• Nie wolno nawiązywać z dzieckiem prywatnych relacji poza celem przewozu, prowadzić tajnych rozmów, prosić o intymne treści ani kontaktować się przez prywatne profile społecznościowe w celu budowania takiej relacji.
• Rozmowę indywidualną należy prowadzić w warunkach chroniących prywatność, ale bez izolowania dziecka w zamkniętym, niewidocznym miejscu. W miarę możliwości zapewnić obecność drugiej bezpiecznej osoby dorosłej.

3. Organizacja przejazdu i relacje w grupie

Przed ruszeniem kierowca i opiekun grupy powinni uzgodnić zasady wsiadania, wysiadania, liczenia uczestników, postojów i kontaktu w razie problemu. Opiekun ma sprawdzić obecność po każdym postoju. Personel nie może pozostawić dziecka bez zapewnienia bezpiecznej opieki ani przekazać go przypadkowej osobie. Wątpliwości co do odbioru dziecka należy wyjaśnić z organizatorem, a przy podejrzeniu zagrożenia — ze służbami.

Uczestnicy powinni respektować granice innych. Niedozwolone są bicie, popychanie, wyzwiska, wykluczanie, zastraszanie, wymuszanie pieniędzy oraz publikowanie ośmieszających treści. Dorosły ma przerwać takie zachowanie, zadbać o osobę pokrzywdzoną i przekazać informację właściwemu opiekunowi; nie stosować zbiorowego zawstydzania.

Pomoc należy dostosować do potrzeb dziecka, w tym możliwości ruchowych, sensorycznych i komunikacyjnych. Potrzeby organizacyjne warto uzgodnić przed wyjazdem, bez zbędnego rozpowszechniania diagnoz lub dokumentacji zdrowotnej.

4. Jak zgłosić problem?

Zgłoszenie może przekazać dziecko, rodzic, opiekun, pasażer lub członek personelu. Nie trzeba dysponować dowodem przestępstwa, aby poprosić o pomoc.

Jeżeli zgłoszenie dotyczy właściciela albo kontakt z firmą nie jest bezpieczny, zgłoś sprawę bezpośrednio Policji, prokuraturze lub innej zaufanej osobie dorosłej. Zawsze możesz skorzystać z takiej drogi bez uprzedniego zgłoszenia firmie. W bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112, nie czekaj na e-mail.

Nie wolno karać za zgłoszenie w dobrej wierze. Informacji nie należy ujawniać osobom postronnym. Nie można obiecywać całkowitej tajemnicy — dla ochrony dziecka konieczne może być przekazanie informacji uprawnionym służbom.

5. Procedura reagowania

1. Zabezpiecz dziecko. Przerwij niebezpieczne zachowanie, odsuń dziecko od źródła zagrożenia i zapewnij obecność bezpiecznego dorosłego. Jeśli interweniuje kierowca, najpierw bezpiecznie zatrzymuje pojazd. W zagrożeniu życia lub zdrowia wezwij pomoc pod 112 i udziel jej w granicach swoich umiejętności.
2. Wysłuchaj spokojnie. Nie obwiniaj, nie podważaj relacji i nie sugeruj odpowiedzi. Ustal tylko fakty potrzebne do natychmiastowej pomocy. Nie prowadź własnego przesłuchania ani konfrontacji dziecka z osobą podejrzewaną.
3. Powiadom właściwą osobę. Przekaż informację właścicielowi lub osobie zastępującej oraz bezpiecznemu opiekunowi. Jeżeli opiekun jest podejrzewany o krzywdzenie lub kontakt z nim zwiększyłby ryzyko, dalsze działania uzgodnij ze służbami zamiast informować go automatycznie.
4. Uruchom pomoc zewnętrzną. Właściciel lub osoba zastępująca ma niezwłocznie zawiadomić Policję lub prokuraturę, gdy okoliczności wskazują na podejrzenie przestępstwa. Gdy zagrożone jest dobro dziecka i potrzebna jest ingerencja opiekuńcza, należy zawiadomić właściwy sąd opiekuńczy. Nie wolno opóźniać zawiadomienia objętego obowiązkiem prawnym w oczekiwaniu na wewnętrzne ustalenia.
5. Ogranicz dalsze ryzyko. Gdy podejrzenie dotyczy członka personelu, należy odsunąć go od bezpośredniego kontaktu z dziećmi do wyjaśnienia sprawy i zapewnić bezpieczne zastępstwo. W sytuacji przemocy między dziećmi zabezpiecz obie strony i współpracuj z opiekunami bez przesądzania winy.
6. Zapisz fakty i ustal dalsze wsparcie. Odnotuj zgłoszenie i podjęte czynności. Ustal z bezpiecznym opiekunem, organizatorem lub służbami sposób dalszej opieki i podróży. Nie pozostawiaj dziecka samemu z problemem.

Personel firmy nie wszczyna samodzielnie procedury „Niebieskie Karty” bez ustawowego uprawnienia. Podejrzenie przemocy domowej przekazuje Policji lub właściwej jednostce pomocy społecznej, które oceniają dalsze działania.

6. Wsparcie po zdarzeniu

Osoba koordynująca interwencję powinna ustalić plan wsparcia dostosowany do zdarzenia: bezpiecznego dorosłego towarzyszącego dziecku, potrzebę pomocy medycznej, bezpieczny sposób kontynuacji lub zakończenia podróży, kontakt do właściwej pomocy specjalistycznej oraz sposób sprawdzenia, czy wsparcie zostało zapewnione. Ustalenia i osobę odpowiedzialną należy zapisać w dokumentacji interwencji.

Dziecko należy poinformować prostym językiem, co stanie się dalej, uwzględnić jego zdanie i możliwości komunikacji. Firma nie zastępuje pomocy psychologicznej ani postępowania prowadzonego przez odpowiednie organy.

7. Zdjęcia, telefony i bezpieczeństwo w sieci

Personel nie może wykonywać prywatnych zdjęć dzieci, publikować danych uczestników ani udostępniać materiałów z przejazdu w celach prywatnych. Publikacja rozpoznawalnego wizerunku dziecka przez firmę wymaga uprzedniego ustalenia podstawy prawnej; jeżeli podstawą jest zgoda, musi być odrębna, konkretna i dobrowolna, z udziałem właściwego przedstawiciela ustawowego. Należy respektować także sprzeciw dziecka. Udział w przejeździe nie oznacza zgody na reklamę lub zdjęcia.

Używanie urządzeń nie może naruszać prywatności innych ani utrudniać bezpieczeństwa. Zabronione jest pokazywanie lub rozpowszechnianie treści seksualnych, brutalnych, poniżających i innych szkodliwych dla dzieci. Opiekunowie powinni ustalić zasady używania telefonów stosownie do wieku grupy.

W razie cyberprzemocy przerwij udostępnianie materiału, wesprzyj dziecko i uruchom procedurę zgłoszenia. Nie kopiuj ani nie rozsyłaj nielegalnych materiałów przedstawiających dzieci. Wskazanie konta, adresu lub czasu zdarzenia można przekazać służbom bez dalszego rozpowszechniania treści. Nie wolno samowolnie przeszukiwać prywatnego urządzenia dziecka.

Ta informacja nie stanowi deklaracji udostępniania Wi-Fi w autokarach. Wprowadzenie takiej usługi wymaga uprzedniego ustalenia zasad ochrony dzieci przed szkodliwymi treściami.

8. Dokumentowanie i ochrona danych

Osoba przyjmująca zgłoszenie ma sporządzić notatkę obejmującą datę, miejsce lub przejazd, sposób otrzymania informacji, niezbędne dane osób, opis zaobserwowanych faktów lub wypowiedzi, podjęte działania, zawiadomione organy i plan dalszego wsparcia. Fakty należy oddzielić od przypuszczeń. Nie zbiera się danych „na zapas”.

Dokumenty papierowe należy przechowywać w zamkniętym miejscu, a elektroniczne z ograniczonym dostępem. Dostęp przysługuje wyłącznie osobom upoważnionym do interwencji oraz uprawnionym organom. Dokumentacji nie umieszcza się w publicznych galeriach, na stronie internetowej ani w ogólnodostępnych folderach.

Właściciel odpowiada za kontrolę dostępu i przegląd dalszej potrzeby przechowywania dokumentacji po zakończeniu sprawy, z uwzględnieniem obowiązków prawnych i terminów roszczeń dotyczących małoletnich. Cele, podstawy i prawa osób opisuje informacja o danych w zgłoszeniach.

9. Przygotowanie personelu i przegląd standardów

Przed wykonywaniem zadań przy przewozie dzieci personel ma zapoznać się z tymi zasadami i potwierdzić to pisemnie. Przygotowanie obejmuje rozpoznawanie sygnałów krzywdzenia, bezpieczne relacje, procedurę interwencji, kontakt do odpowiedzialnych osób i poufność. Właściciel odpowiada za wyjaśnienie zasad, dokumentację zapoznania i zapewnienie szkolenia lub pomocy osoby kompetentnej, gdy charakter obowiązków tego wymaga.

Przed dopuszczeniem osoby do działalności objętej art. 21 ustawy właściciel lub właściwy organizator ma wykonać wymagane sprawdzenia rejestrowe oraz uzyskać dokumenty i oświadczenia przewidziane przepisem, w tym odpowiednie dokumenty zagraniczne, gdy są wymagane. Zakres obowiązku należy ustalić według rzeczywiście powierzanych czynności. Opublikowanie tej strony nie jest potwierdzeniem dokonania sprawdzeń konkretnej osoby.

Standardy należy oceniać nie rzadziej niż raz na dwa lata, a także po istotnym zdarzeniu, zmianie prawa lub organizacji przewozów. Wnioski z oceny, zmiany i datę należy zapisać. Dokumenty trzeba udostępnić na stronie oraz w wymaganym przepisami miejscu prowadzenia działalności; skróconą wersję dla dzieci należy również udostępnić uczestnikom przewozów w czytelnej formie. Wersję tej strony można wydrukować lub zapisać do PDF z przeglądarki.

Podstawa: ustawa z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, w szczególności art. 21 oraz 22b–22c, w zakresie mającym zastosowanie do wykonywanej działalności. Zasady uwzględniają charakter przewozu autokarowego; zakres zadań opiekuńczych wymaga uzgodnienia z organizatorem konkretnego wyjazdu.